مرکر ترک اعتیاد

اعتیاد و بهبودی و نشانه های انتخای یک کلینیک خوب جهت درمان اعتیاد
تاریخ بشر در اعصار گوناگون حاکی از وجود موادی مخرب می¬باشد که رفتار و هیجان افراد را تحت تاثیر قرار می¬دهد. اعتیاد پدیده پیچیده¬ای است و یکی از معضلات عمده جهان می باشد. سوءمصرف مواد، پدیده¬ای زیستی – اجتماعی و روانی می¬باشد که سالیانه افراد زیادی درگیر این بیماری هولناک می¬شوند. اعتیاد ناهنجاری فردی است که جسم، احساس و روان بیماران را درگیر و بیماری پیش ¬رونده¬ای است که سلامت فکری و جسمی افراد را به خطر انداخته و به دلیل اثرات سویی که بر سلامت¬روان و بهزیستی¬روانی افراد دارد، موجب فروپاشی خانواده¬ها را فراهم می¬کند.. اعتیاد را با تخریب آن می¬¬شناسیم. تخریب در بحث سوء مصرف مواد پدیده ای که بسیار باید حائز اهمیت قرار گیرد متاسفانه بیشتر خانواده به جای اینکه بیشتر تخریب¬های اعتیاد را ببینند به مصرف مواد دقت می¬کنند و دنبال این هستند که ببینند بیمارشان چه نوع ماده¬ای مصرف می¬کند. تاکید بر مفهوم تخریب ، سازنده¬تر از صرف تاکید بر مصرف مواد است! موارد که در زیر به آن اشاره شده تخریب¬هایی است که اعتیاد به مواد مخدر ایجاد می¬کند.
موقعیت کلی اجتماعی: اینکه موقعیت اجتماعی فرد چقدر آسیب دیده است.

سلامت روانی: اینکه چقدر سلامت¬روان فرد بر اثر استفاده از مواد آسیب دیده است.
اخلاق و رفتار: اینکه فرد به لحاظ اخلاقی و رفتاری چه تغییراتی کرده آ¬یا پرخاشگر شده، خوش رفتار شده و…..
وضعیت بدنی و ظاهری
علاقه به معنویات
کار و تحصیل و درآمد

همچنین عواملی که در تخریب مورد بررسی قرار می¬گیرند عبارتند از:

ماده مصرفی: این مسئله که بعضی از مواد تخریب بالاتری نسبت به بقیه مواد دارد مسئله بسیار مهمی است.
سن شروع اعتیاد: سن شروع اعتیاد در ایجاد تخریب تاثیربسزایی دارد. سنین پایین، تخریب بیشتری دارد. فردی که در 20 سالگی درگیر مشکل اعتیاد است تخریب بیشتری نسبت به کسی که در 30 سالگی شروع به مصرف می¬کند دارد.
زمینه¬های روانی فرد: افرادی که تنظیم¬هیجانی خوبی دارند کمتر تخریب می¬شود و بالعکس. مثلا افرادی که در بچگی درچار تروما بوده¬اند تخریب بشتری در زمان مصرف مواد می¬بینند.
الگوی مصرف: مصرف در شرایط بد تخریب بیشتری بر جای می¬گذارد آدمهایی که احساس بدبختی بیشتری دارند تخریب بیشتری را تجربه می¬کنند.
یکی از موارد بسیار مهم در بحث تخریب این است که مصرف مواد در پاسخ به حس بد بسیار مخرب¬تر است. به این صورت که اگر ماده ای مصرف کنید که حس بد را از بین ببرد آن ماده اعتیاد¬آور است. و هر چه سریع تر، بهتر و قوی تر این کار را انجام دهد مخرب¬تر است.
وضعیت محیط: (¬محیط خوب تخریب کمتری به دنبال دارد) زمانی که محیط حمایتگر و امن است و این محیط به فرد به عنوان بیمار جایگزین می دهد و در¬نتیجه تخریب کمتری را به دنبال دارد.
تاکید به مسئله تخریب نقش سازنده¬ای در درمان دارد؛ در مواجهه با معتادان بحث درباره تخریب کمک کننده است. درمانگر¬ها باید در مسیر درمان به تخریب¬ها بپردازند.
ویژگی¬های درمان خوب در کلینیک¬ها
وقتی خانواده ها و بیماران وارد کلینیک¬های درمانی می¬شوند باید به نکاتی دقت کنند که در زیر به توضیح درباره این موارد می¬پردازیم.

اصل اول: ارتباط درمانی
یکی از مواردی که در درمان اعتیاد بسیار حائز اهمیت است ارتباط درمانی می¬باشد. بیمار و درمانگر باید هم هدف باشند. زمانی که وارد فرآیند درمان می¬شویم درمان خوب دارای ویژگی هایی است که عبارتند از:
اتصال عاطفی: باید بین بیمار و درمانگر ارتباط صحیح شکل گیرد. باید راجع به اهدافی که بیمار می¬خواهد به آن برسد و اهدافی که درمانگر دنبال می¬کند اتفاق نظر وجود داشته باشد. مهم نیست هدف شما اهداف عالی و آرمان¬گرایانه باشد. کوچکترین اهداف هم می¬تواند کمک-کننده درمان باشد.

اصل دوم: یک درمانگاه خوب شبیه تعمیرگاه نیست. از دادن سفارش و امر و نهی و دستور به درمانگر خودداری کنید؛ مثلا خانواده¬ها بگویند درس نمی¬خواند، پرخاشگر است و از درمانگر انتظار داشته باشند که روی این مسائل کار کنند. این رابطه یک رابطه پیچیده است، در این رابطه باید تغییر را کم¬کم دامن زد.

اصل سوم: وظیفه درمانگر اطلاعات دادن به خانواده ها نیست. خانواده ها این تصور را دارند که درمانگر وظیفه دارد به خانواده¬ اطلاعات دهد ؛ درمانی موفق است که دکتر تمام اطلاعات را به خانواده ندهد دادن برخی از اطلاعات، درمان را خراب می¬کند. درمانگر خبر¬چین، جاسوس و اطلاع رسان نیست. گفتن حرف¬های بیمار به خانواده روش مناسبی در درمان اعتیاد نیست.

اصل چهارم: درمانگر دلال یا واسط بین بیمار و خانواده نیست. بعضی¬ها نقش درمانگر را با دلال اشتباه می گیرند. درمانگر نباید بین خانواده و بیمار قرار بگیرد.

اصل پنجم: نقش فعال فرد معتاد از ضروریات درمان است. درمان اعتیاد مخلوطی از درمان¬های پزشکی و غیر¬پزشکی است. در طب اعتیاد نقش فعال بیمار بسیار مهم است، درمانگر فقط می¬تواند بیمار را راهنمایی کند که خودش در درمان تلاش کند. همه چیز ار کانال بیمار می¬گذرد. بیماران مسئول درمان خویش هستند. درمانگر فقط مسیر را نشان می¬دهد. این خود بیمار است که باید تلاش کافی داشته باشد.

درمان خوب درمانی است که رابطه درمانی بین بیمار و درمانگر شکل گیرد. اتفاق بد در درمان اعتیاد این است که خانواده جای بیمار را بگیرد و روبه¬روی درمانگر قرار گیرد و بیمار کنار بایستد. همه چیز در درمان باید از کانال بیمار بگذرد .پیام¬های بیمار به خانواده و برعکس باید از کانال بیمار بگذرد. بیماران باید محور یک درمان خوب باشند.
اصل ششم: درمان صرفا دارویی، درمانی ناموفق است! درمان دارویی¬ فرصت است نه درمان…تجویز به تنهایی دارو نمی تواند بیمار را به لحاظ خانوادگی، اجتماعی فعال کند.
اصل هفتم: تغییر فراگیر در سبک زندگی لازم است. اگر درمانی معتقد باشد که فقط باید مواد را کنار گذاشت این درمان درمانی ناموفق است . برای بهبودی، عدم مصرف مواد لازم است ولی کافی نیست . فرد باید سلامت روان داشته باشد و شهروند سالمی باشد. بیمار باید در تفریحات، معاشرت، کار – فراغت خود تغییر ایجاد کند.

خطای ماشین لباسشویی
درمان اعتیاد مثل ماشین لباسشویی نیست. وقتی مصرف مواد ترک می¬شود باید تمامی ابعاد زندگی بیمار تغییر کند . درمانی موفق است که به دنبال تغییر فراگیر در سبک زندگی باشد. همچنین درمان مناسب زمانبر است. فرایند بهبودی 5 سال طول می¬کشد فرد باید بتواند شخصیت خود را به طور کامل بازسازی کند.
درگیر سازی منطقی خانواده¬ها یکی دیگر از موارد در دوره بهبودی است . آموزش خانواده یکی از مواردی است که در فرایند بهبودی باید انجام گیرد . خانواده¬ها باید بدانند که چه درمانی خوب است چه درمانی مناسب نیست.
اصل هشتم: تلاش برای یافتن راه حل به جای مقصر. درمانی موثر است که دنبال مقصر نباشد بلکه دنبال کمک به فرد بیمار برای باسازی شخصیت و زندگی فرد باشد. جلسه درمان جلسه دادگاه نیست.
اصل نهم: افزایش فعالیت یکی دیگر از فرایندهای بهبودی است (¬فعالسازی رفتار). زمانی که ترک مواد مخدر صورت می گیرد ، باید درمانگر به فرد بیمار آموزش دهد که کارهای جدید و متنوع انجام دهد مثلا مطالعه کند، کارهای هیجانی انجام دهد، خطاطی و نقاشی کند و … درمانی خوب و مناسب است که اختصاصی و منطبق بر نیازهای شماست. درمان خوب باید قابل¬انعطاف باشد.

مفهوم بهبودی
بهبودی فرایندی پیچیده است و همه درباره آن اتفاق نطر ندارد . بهبودی مراحل مختلفی بصورت همه یا هیچ دارد و دارای ابعاد مختلفی است که باید همه آنها صورت گیرد. بهترین کسی که می تواند آنرا مشخص کند خود شما هستید.
ابعاد مختلف بهبودی
محور اول: عدم مصرف مواد می¬باشد که لازم است ولی کافی نیست . عدم مصرف مواد به معنای بهبودی نیست و عوامل زیادی در این بهبودی دخیل است.
محور دوم: محور سلامت روان و بدن است.(نداشتن افسردگی بیمارگونه، طبیعی بودن خواب و چرخه فعالیت روزمره . تسلط بر خود و کنترل خشم – پرهیز از آسیب به خود، نبود جنون و بدبینی مرضی، انرژی و تحرک طبیعی، کارکرد طبیعی بدن).
نکته¬ای بسیار مهم در روند بهبودی این است که حس رضایت از زندگی و احساس خوشبختی داشته باشد و از زندگی لذت ببرد.
محور سوم بهبودی: شهروندی سالم است که شامل آیتم¬های زیر است.
رعایت قوانین اجتماعی، داشتن ارتباط صمیمی و سالم با دیگران، شاغل و مفید بودن برای خانواده و جامعه،
حس دلبستگی، زندگی معنادار و زندگی هدفدار.
عوامل مستعد کننده، شروع کننده ورواج دهنده مصرف مواد مخدر ( البته هیچ عاملی قطعی نیست) عبارتند از:
نگرش مثبت به مواد مخدر، در دسترس بودن مواد، وجود الگوی مصرف کننده در اطراف خود، مشاهده مصرف مواد و یادگیری مشاهده¬ای، مصرف سیگار وقلیان ( نظریه دروازه)، صفات فردی.

برخی صفات فردی
هوش بالا (¬افسانه هوش بالا در معتادان): تحقیقات ثابت کرده معتادان هوش بالاتری ندارند . حتی گاهی پایین¬تر از حد میانگین است.
ریسک¬پذیری بالا: ریسک¬پذیری بالا امکان استفاده از مواد را افزایش می¬دهد.
هیجان¬طلبی (¬که یک صفت بنیادین انسانها همبستگی بالایی با مصرف مواد دارد¬) البته همه کارهای هیجانی برخلاف قانون و عرف نیست. یکی از مواردی که افراد هیجان¬طلب بالا تجربه می¬کنند اصطلاحا حوصله سر رفتن اس ت.
رفتار تکانه¬ای (¬عجول و تکانه¬ای بودن¬) به خودی خود دلیل اعتیاد نیست اما می¬تواند افراد را مستعد ابتلا به آن کند. تحقیقات هم نشان داده هر چه فرد تکانه¬ای¬تر باشد امکان استفاده مواد بیشتر دارد.
همسویی با فشار جمعی: افرادی که خیلی سریع با گروها هم جهت می¬شوند استعداد بیشتری نسبت به افراد دیگر دارند. ( به اصطلاحی هم رنگ جماعت می¬شوند).
سبک مقابله شیمیایی: (¬بعضی از خانواده¬ها در¬گیری ذهنی با قرص و دارو دارند این افراد استعداد بیشتری دارند).